Çalışma alanı · Ceren Güngör Çelikel

Kaygı ve Anksiyete.

Kaygı yoğunlaştığında, uzun sürdüğünde veya kaçınmaları artırdığında günlük yaşamı sınırlayabilir. Psikoterapide kaygının tetikleyicileri ve sürdürücü örüntüleri birlikte değerlendirilir.

Kaygı psikoterapisinde amaç, kaygının yaşam üzerindeki etkisini azaltmak ve baş etme kapasitesini güçlendirmektir.

Kaygı, tehlikeyi fark etmemize yardımcı olan doğal bir duygudur. Yoğunlaştığında, uzun sürdüğünde ya da kaçınmaları artırdığında günlük işlevselliği sınırlayabilir. Psikoterapide kaygının tetikleyicileri, düşünsel ve bedensel belirtileri, kaçınmalar ve baş etme yolları birlikte değerlendirilir.

Kaygı nasıl ortaya çıkabilir?

Sürekli kötü bir şey olacakmış hissi, zihinsel senaryolar, kas gerginliği, çarpıntı, huzursuzluk, uyku güçlüğü, sık kontrol etme veya belirli ortamlardan kaçınma biçiminde yaşanabilir.

Kaçınma davranışları

Kaygı veren durumdan uzaklaşmak o an rahatlatabilir. Ancak beyin, “kaçındığım için güvendeyim” sonucunu öğrendiğinde kaygı döngüsü uzun vadede güçlenebilir.

Kontrol ve güvence arama

Sürekli güvence aramak, tekrar tekrar kontrol etmek veya belirsizliği tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak kaygının sürdürücü parçalarından biri olabilir.

Psikoterapide çalışma alanları

Kaygıyı tetikleyen durumlar, düşünceler, bedensel belirtiler ve kaçınma davranışları birlikte değerlendirilir. Uygun olduğunda davranışsal denemeler ve kademeli yüzleşme çalışmaları planlanabilir.

Bedensel belirtiler

Kaygı, bedende gerçek ve yoğun belirtiler oluşturabilir. Yeni başlayan, şiddetli veya tıbbi açıdan açıklanmamış belirtilerde gerekli sağlık değerlendirmeleri ihmal edilmemelidir.

Terapi hedefleri

Amaç hiçbir zaman kaygılanmamak değil; kaygı varken de değer verilen davranışları sürdürebilmek ve belirsizlikle daha esnek ilişki kurabilmektir.

Kaygı ile psikoterapide nasıl çalışılır?

Tetikleyicilerin belirlenmesi

Kaygının hangi durumlarda arttığı ve bedende/zihinde nasıl yaşandığı fark edilir.

Kaygıyı sürdüren örüntülerin değerlendirilmesi

Kaçınma, güvence arama ve kontrol davranışlarının kısa ve uzun vadeli etkileri değerlendirilir.

Yeni baş etme yollarının geliştirilmesi

Kişinin hızına uygun davranışsal adımlar ve baş etme becerileri günlük yaşamda denenir.

Sık sorulan sorular

Psikoterapide amaç kaygıyı tamamen ortadan kaldırmak mıdır?

Hayır. Terapide hedef çoğu zaman kaygıyı yönetebilmek ve yaşamı kaygının belirlemesini azaltmaktır.

Panik belirtileri de çalışılır mı?

Başvuru ve değerlendirme uygunsa panik belirtileri, bedensel duyumlara verilen anlamlar ve kaçınmalar ele alınabilir.

İlaç kullanıyorsam terapiye gelebilir miyim?

Evet. İlaç tedavisi ve psikoterapi gerektiğinde eş zamanlı yürütülebilir; ilaç düzenlemeleri yalnızca hekim tarafından yapılır.

İzmir · Karşıyaka